# Bazal Hücreli Karsinom: En Yaygın Cilt Kanseri 2026
Bazal hücreli karsinom (BHK), dünya genelinde en sık görülen cilt kanseri türüdür. Tüm cilt kanserlerinin yaklaşık yüzde yetmişini oluşturan bu kanser türü, epidermisin bazal tabakasındaki hücrelerden köken alır. Yavaş büyümesi ve nadiren metastaz yapması nedeniyle genellikle iyi prognozlu kabul edilse de erken tanı ve doğru tedavi hayati önem taşır.
Bazal Hücreli Karsinom Nedir?
Bazal hücreli karsinom, cildin en dış katmanı olan epidermisin taban tabakasındaki bazal hücrelerden gelişen malign bir tümördür. Genellikle güneşe en çok maruz kalan bölgelerde ortaya çıkar. Yüz, boyun, kulaklar ve saçlı deri en sık etkilenen anatomik bölgelerdir. Hastalık lokal invazyon yapma eğilimindedir ancak uzak organ metastazı son derece nadirdir.
Risk Faktörleri
Bazal hücreli karsinom gelişiminde birçok risk faktörü tanımlanmıştır. Kronik ve kümülatif ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalma en önemli etkendir. Açık tenli, açık renkli gözlü ve kızıl veya sarı saçlı bireylerde risk belirgin şekilde artar. Çocukluk döneminde geçirilen ciddi güneş yanıkları, uzun süreli immünosüpresif tedavi kullanımı ve ailede cilt kanseri öyküsü bulunması diğer önemli risk faktörleri arasında yer alır.
Ayrıca radyasyona maruz kalma öyküsü, arsenik gibi çevresel toksinlerle temas ve bazı genetik sendromlar da riski artırabilir. Gorlin sendromu olarak bilinen nevoid bazal hücreli karsinom sendromu, genç yaşta çok sayıda BHK gelişimine yol açan nadir bir genetik durumdur.
Klinik Belirtiler ve Türleri
Bazal hücreli karsinom farklı klinik görünümlerde karşımıza çıkabilir. En yaygın tipi olan nodüler BHK, parlak, inci benzeri görünümlü, üzerinde telanjektazi bulunan bir nodül olarak kendini gösterir. Yüzeyel BHK ise gövdede daha sık görülür ve kırmızımsı, hafifçe kabarık, pullu plaklar şeklinde ortaya çıkar.
Morfea tipi BHK, skar benzeri görünümüyle tanınması en zor alt tiptir. Sınırları belirsiz, sert, beyazımsı bir plak olarak görülür ve agresif seyir gösterebilir. Pigmente BHK ise koyu renkli pigmentasyon içerir ve melanomla karışabilir.
Hastaların dikkat etmesi gereken uyarıcı işaretler şunlardır: iyileşmeyen yaralar, tekrarlayan kanama veya kabuklanma gösteren lezyonlar, parlak veya yarı saydam görünümlü şişlikler ve merkezinde çökme bulunan nodüller.
Tanı Yöntemleri
Tanıda klinik muayene ilk adımdır. Dermoskopi, lezyonun yapısal özelliklerini değerlendirmede önemli bir yardımcı araçtır. Kesin tanı ise biyopsi ile konulur. Punch biyopsi veya eksizyonel biyopsi, histopatolojik inceleme için doku örneği sağlar.
Tedavi Yaklaşımları
Tedavi seçimi tümörün tipine, boyutuna, lokalizasyonuna ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Cerrahi eksizyon en yaygın uygulanan tedavi yöntemidir. Mohs mikrografik cerrahi, özellikle yüz bölgesindeki tümörlerde doku koruyucu avantajıyla tercih edilir.
Küretaj ve elektrodesiksyon düşük riskli lezyonlarda uygulanabilir. Kriyoterapi, topikal ilaç tedavileri ve fotodinamik terapi yüzeyel tiplerde alternatif seçenekler arasındadır. İleri evre vakalarda hedgehog sinyal yolağı inhibitörleri gibi hedefe yönelik tedaviler kullanılmaktadır.
Korunma ve Takip
Güneşten korunma en etkili önleyici stratejidir. Geniş spektrumlu güneş kremi kullanımı, koruyucu giysi tercih edilmesi ve özellikle öğle saatlerinde doğrudan güneş ışığından kaçınılması önerilir. BHK tanısı almış hastaların düzenli dermatolojik takibi büyük önem taşır, çünkü yeni lezyon gelişme riski genel popülasyona göre belirgin şekilde yüksektir.